utworzono: 2022-04-28

Gospodarka o obiegu zamkniętym omawiana na kolejnym spotkaniu Sustainable Leaders’ Hub

foto

Wziąć-zrobić-wyrzucić. Tak podsumować można obecny, linearny model gospodarki, w którym nieefektywnie gospodarujemy zasobami naturalnymi. Kwestia budowy alternatywy - wdrożenia idei gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) - była tematem kolejnego spotkania organizowanego przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa Hubu.

Zamykanie obiegu z powinno być oczywistością. Bardziej efektywne zużycie zasobów pozwala zmniejszyć presję na środowisko, obniżyć koszty oraz czerpać większą wartość dodaną z oferowanych towarów czy usług. W obliczu problemów z łańcuchami dostaw czy drożejących surowców (nie tylko energetycznych) zainteresowanie efektywnością surowcową powinno być wysokie.

Tymczasem dowodów na to, że mamy w tej materii jeszcze wiele do zrobienia nie brakuje. Według danych, regularnie publikowanych w ramach Circularity Gap Report, poziom cyrkularności globalnej gospodarki nie przekracza 10%. Generujemy coraz więcej odpadów, np. ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, marnujemy w skali globu nawet 1/3 wyprodukowanej żywności.

Znany potrzebne są od zaraz - tym bardziej, że dowodów na ich korzystny wpływ na gospodarkę i środowisko nie brakuje. Wspomniane już Circularity Gap Report wskazują na pozytywny wpływ wdrażania zasad GOZ na redukcję emisji gazów cieplarnianych. UNEP-owskie raporty z cyklu „GEO for Business” pokazują, jak gospodarka o obiegu zamkniętym przyczynia się do wzrostu innowacyjności czy tworzenia nowych miejsc pracy.

By z tych możliwości skorzystać niezbędna staje się zmiana myślenia - również, choć nie tylko, w biznesie. Wizja cyrkularności nie może kończyć się na myśleniu o recyklingu odpadów i musi uwzględniać działania, takie jak ekoprojektowanie, ponowne użycie czy możliwość naprawy. Przydatne okazuje się tu holistyczne spojrzenie, powiązanie działań na rzecz cyrkularności z innymi politykami firmowymi czy nawiązywanie współpracy, umożliwiających zamykanie obiegu w szerszym łańcuchu wartości.

Chmura zmian

Jak taka polityka wyglądać może w praktyce? Przykład Microsoftu omawiała Joanna Molik, Senior Industry Digital Strategist w firmie. W trakcie swojej prezentacji przedstawiła jej dotychczasowe osiągnięcia, takie jak wprowadzenie wewnętrznej ceny za emisje, współdziałanie w zakresie zrównoważonego rozwoju z dostawcami w Chinach czy zmniejszanie swojego negatywnego wpływu na zasoby wodne.

Celem firmy jest używanie energii w 100% ze źródeł odnawialnych do roku 2025, osiągnięcie stanu zero waste w roku 2030 czy usunięcie z atmosfery równowartości całości historycznych emisji gazów cieplarnianych do roku 2050. Jak zatem widać działania z zakresu zamykania obiegu idą w Microsofcie w parze z szerszą, ambitną polityką prośrodowiskową.

W jaki sposób korporacja chce osiągnąć stan generowania zerowej ilości odpadów? Wśród podejmowanych działań Molik wymieniła m.in. ponowne używanie oraz zmianę zastosowania wyprodukowanych towarów, eliminację jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych, ale również zaangażowanie pracowników w proces zmian.

Oprócz zmiany własnego modelu biznesowego firma chwali się również wykorzystywaniem swoich produktów do wspierania innych, zrównoważonych inicjatyw, takich jak wykorzystanie zbierania danych do wspierania cyrkularnych rozwiązań w przemyśle tekstylnym, redukowania poziomów marnotrawienia żywności czy poprawy wskaźników selektywnej zbiórki odpadów.

W zgodzie z naturą

Dlaczego tego typu działania są ważne? Na ten temat mówiła Anna Desogus z Circular Together, należąca do społeczności eksperckiej programu Climate Leadership.

W trakcie swojej prezentacji wskazała na wzajemne powiązania między trzema aktualnymi kryzysami środowiskowymi – klimatycznym, utraty różnorodności biologicznej oraz związanym z zanieczyszczeniami. Model gospodarki o obiegu zamkniętym stanowić ma odpowiedź na te wyzwania, umożliwiając stworzenie nowej równowagi między człowiekiem a środowiskiem.

Konieczność znalezienia takiej nowej równowagi staje się jasna, gdy zobaczy się np. dane Global Footprint Network, wedle których globalne wydobycie surowców uległo od roku 1970 potrojeniu, a do roku 2060 ich wykorzystanie może ulec podwojeniu. W obliczu wzrostu globalnej populacji i wielkości gospodarki utrzymanie modelu „biznesu takiego jak zwykle” staje się coraz mniej prawdopodobne.

Gospodarka o obiegu zamkniętym ma – jak podkreślała Desogus – czerpać inspirację z natury. Służyć ma odbudowie systemów przyrodniczych, eliminacji odpadów z procesów produkcyjnych, a także utrzymaniem materiałów i produktów w obiegu gospodarczym. Dzięki wdrażaniu tego typu rozwiązań, poza zmniejszeniem zapotrzebowania na wydobycie i wykorzystanie materiałów pierwotnych, możliwe staje się również zredukowanie emisji gazów cieplarnianych.

Zamknięty obieg korzyści

Odejście od gospodarki linearnej, tak jak wiele zmian w duchu zrównoważonego rozwoju, wymagać będzie systemowego myślenia oraz umiejętności współpracy – nie tylko między firmami, ale również między biznesem a regulatorami, środowiskami naukowymi czy organizacjami społecznymi.

Osiągnięcie korzyści z wdrażania GOZ w praktyce wymaga czasu i cierpliwości, na dłuższą metę przynieść może zarówno oszczędności finansowe, jak i znalezienie oraz poszerzenie własnej niszy rynkowej. Zmiany, przejawiajacej się w zmniejszeniu marnotrastwa i zwiększeniu efektywności działalności gospodarczej, coraz częściej oczekują również konsumenci – bohaterzy jednego z kolejnych spotkań Sustainable Leaders’ Hub.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Projekt realizowany przy wsparciu Ambasady USA w Polsce. Materiał został sfinansowany z grantu przyznanego przez Departament Stanu USA. Opinie, stwierdzenia i wnioski w nim zawarte należą do jego autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Departamentu Stanu USA. foto

Opublikowane pierwotnie 2022-04-28

Nic się nie zmieni, jeżeli nie zaczniemy działać

Twórcy Programu

Maria Andrzejewska

Bolesław Rok

Koordynator Programu

Michał Purol

Centrum UNEP/GRID-Warszawa

michal.purol@gridw.pl

+48 608 411 486

Organizator

GRID

Patronat Medialny

Rzeczpospolita300gospodarkaTygodnik klimatycznyEko Guruświat ozeTeraz Środowisko
Food FaktyArchitecture SnobArchitekturaHotel ManagementNNO - nienieodpowiedzialniEcoeconomia

Partnerzy Programu

KoźmińskiChapter Zero PolandHavasKancelaria prawna Woźnic & Partners Spółka Jawna

© Climate Leadership 2022. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Icons made by Freepik from www.flaticon.com